"ΕΦΥΓΑΝ" ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 12 ΜΑΡΤΙΟΥ
ΑΝΝΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Η Άννα Μελά Παπαδοπούλου γεννήθηκε στη Μασσαλία, στις 3 Σεπτεμβρίου 1871 και ήταν Ελληνίδα προσωπικότητα των Βαλκανικών Πολέμων, του Μεγάλου Πολέμου και της Μικρασιατικής Εκστρατείας, που υπηρέτησε ως εθελόντρια νοσοκόμα στα πολεμικά μέτωπα και έμεινε γνωστή ως Μάννα του Στρατιώτου.
Ήταν το τέταρτο από τα 7 παιδιά του Μιχαήλ Μελά και της Ελένης Βουτσινά.
Αφ' ενός ο φιλότεχνος πατέρας της την ενθάρρυνε να αναπτύξει το ταλέντο της στη ζωγραφική και αφ' ετέρου από την μητέρα της έμαθε να φροντίζει για τον πάσχοντα συνάνθρωπο.
Αυτά τα δύο χαρακτήρισαν όλη τη ζωή της.
Ο θάνατος του αδελφού της Παύλου Μελά στη Μακεδονία στις 13 Οκτωβρίου 1904 και οι θλιβερές, για την οικογένεια, περιστάσεις στη συνέχεια επηρέασαν την Άννα βαθειά και καθοριστικά..
Άφησε το χωριό στην Εύβοια, όπου ο σύζυγός της Απόστολος Παπαδόπουλος είχε κτήματα και πήγε μόνιμα στην Αθήνα, όπου αφοσιώθηκε στο φιλανθρωπικό της έργο.
Οργάνωσε την Πολυκλινική Αθηνών, κοντά στην Ομόνοια και το Σωματείο "Η Πρόοδος".
Όταν κηρύχθηκε ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος στις 11/9/1912 άφησε τα δυο παιδιά της, που ήσαν στην εφηβεία, με τον πατέρα τους και κατάχθηκε στον στρατό ως εθελόντρια νοσοκόμα.
Υπηρέτησε καθ' όλη τη δεκαετία 1912-1922, δηλαδή στους δύο Βαλκανικούς Πολέμους, τον Βορειο-ηπειρωτικό Αγώνα, στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κατά τη Μικρασιατική εκστρατεία.
Στις 10 Οκτωβρίου του 1914 το Υπουργείο Στρατιωτικών της κυβέρνησης της Αυτόνομης Ηπείρου της απονέμει «τον Σιδηρούν Πολεμικόν Σταυρόν».
Για τη δράση της στη Σερβία κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ως επικεφαλής της ελληνικής αποστολής του Ερυθρού Σταυρού, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α' της απένειμε τον Αργυρό Σταυρό του Σωτήρος, τον Δεκέμβριο του 1914.
Την άνοιξη του 1915 έλαβε το Σερβικό Μετάλλιον του Αγίου Ανδρέα και τον Σταυρό της Αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Αυστρίας για τις υπηρεσίες της προς τους αιχμαλώτους των Σέρβων.
Στην Ελλάδα αλλά και στη Σερβία ήταν η πρώτη γυναίκα που της γινόταν αυτή η τιμή.
Τιμήθηκε «δι' 28 εν όλω παρασήμων».
Έλαβε ακόμα και το «Αργυρούν μετάλλιον αρετής και αυτοθυσίας» υπό της Ακαδημίας Αθηνών.
Πολλά από αυτά τα παράσημα χάθηκαν σε πυρκαγιά κατά τον Β΄ Παγκόσμιο.
Κατά τη μεταπολεμική περίοδο ασχολήθηκε με τα τεράστια προβλήματα των προσφύγων από τη Μικρασιατική καταστροφή.
Αγωνίστηκε για την αντιμετώπιση της φυματίωσης που μάστιζε τους πρόσφυγες, αλλά και τους απόστρατους μαχητές των Πολέμων.
Συνέβαλε στην επέκταση του Νοσοκομείου Νοσημάτων θώρακος "Σωτηρία", με τη προσθήκη του περιπτέρου "Πεύκα Ματσούκα" και έκανε εράνους στην ομογένεια της Αμερικής και Αιγύπτου για την ανέγερση σανατορίου στην Κορφοξυλιά, κοντά στα Μαγούλιανα Αρκαδίας.
Η Άννα Μελά Παπαδοπούλου πέθανε στην Αθήνα, στις 12 Φεβρουαρίου 1938, υποκύπτοντας και εκείνη στη φυματίωση.
Κηδεύτηκε στις Ροβιές, Λίμνης Ευβοίας.
ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΟΛΥΚΡΑΤΗΣ
Ο Νικόλαος Πολυκράτης ή, όπως ήταν γνωστός, Καπετάν Νικήτας, ήταν μέλος του ΚΚΕ, αξιωματικός του ΕΛΑΣ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Γεννήθηκε στην Μικρά Ασία το 1916 και ήταν γιος του Αριστείδη και της Μαρίας Πολυκράτη.
Το 1922 και με την Μικρασιατική Καταστροφή και των ξεριζωμό των Ελλήνων εγκαταστάθηκε με την οικογένεια του στην Πάτρα, στην συνοικία των Προσφυγικών.
Το επάγγελμά του ήταν τυπογράφος και γρήγορα έγινε μέλος του ΚΚΕ.
Υπηρέτησε στον Ελληνικό στρατό το 1937 με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού στο 12ο σύνταγμα πεζικού.
Όσο το επέτρεψαν οι πόλεμοι ήταν ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού Πατρών, όπως κι ο αδελφός του, για πολλά χρόνια και προπολεμικά θεωρείται από τους καλύτερους παίκτες του Ολυμπιακού και του τοπικού πρωταθλήματος.
Με την Γερμανική εισβολή στην Ελλάδα εντάχτηκε στον ΕΛΑΣ με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού και συμμετείχε σε πολλές επιχειρήσεις του.
Με την λήξη του πολέμου αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την Ελλάδα και να καταφύγει στην Γιουγκοσλαβία, με εντολή του κομμουνιστικού κόμματος, αφού τον αναζητούσε η ασφάλεια Πατρών να τον συλλάβει λόγω του ότι ήταν κομμουνιστής και πρώην αξιωματικός του ΕΛΑΣ και το 1944 με την διμοιρία του είχε επιτεθεί μέσα στην Πάτρα σε στρατώνα τάγματος ασφαλείας Ελλήνων και Γερμανών.
Επέστρεψε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1948 και εντάχτηκε στις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού στην Πελοπόννησο, παίρνοντας και ηγετική θέση και τον βαθμό του Λοχαγού.
Η ομάδα του Καπετάν Νικήτα είχε εγκατασταθεί στο Παναχαϊκό και δρούσε κυρίως στην περιοχή της Πάτρας.
Πήρε μέρος στην μάχη της Χαλανδρίτσας όταν με την διμοιρία του επιτέθηκε στο Σούλι, κάνοντας αντιπερισπασμό και απασχολώντας πολλές δυνάμεις της χωροφυλακής και των κυβερνητικών δυνάμεων.
Τον Μάιο του 1948 επιτέθηκε μαζί με τον Καπετάν Ζαχαριά στο Διακοπτό το οποίο και κατέλαβαν χωρίς μάχη, αφού οι δυνάμεις της χωροφυλακής το εγκατέλειψαν. Ο Πολυκράτης είχε αποκτήσει μεγάλη φήμη αφού δεν δίσταζε να μπαίνει μέσα στην Πάτρα και να επιτίθεται σε ομάδες Χιτών παραστρατιωτικών.
Στις 12 Μαρτίου του 1949 ο Νικήτας, μετά από προδοσία, έπεσε μαχόμενος στο χωριό Παλαιοκωσταίικα, κοντά στην Ρουπακιά της Τριταίας.
Ήταν τόσο μεγάλο το μίσος των χωροφυλάκων και παραστρατιωτικών για τον Καπετάν Νικήτα. Αφού του έκοψαν το κεφάλι και το φωτογράφησαν το περιέφεραν χλευάζοντάς το στα χωριά της περιοχής.
Την Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2005 έγιναν τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του στην πλατεία Ελευθερίας στα Προσφυγικά της Πάτρας.
Ο ανδριάντας κατασκευάστηκε από τον γλύπτη Στάθη Λεοντή με πρωτοβουλία του Παμμικρασιατικού συλλόγου Πάτρας του παραρτήματος της ΠΕΑΕΑ στην Πάτρα και του συλλόγου φίλων απογόνων της εθνικής αντίστασης.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΦΤΑΝΤΖΗΣ
Ο Γιώργος Καφταντζής ήταν Έλληνας συγγραφέας, ποιητής και πεζογράφος από την Ηράκλεια Σερρών.
Γεννήθηκε στις 22 Μαρτίου 1920 στην Ηράκλεια Σερρών.
Γόνος καλλιεργημένης οικογένειας, έχασε τον πατέρα του σε ηλικία 11 ετών. Ατίθασος και διαρκώς επαναστατημένος οργανώθηκε, μαθητής ακόμη, στην αριστερά.
Το 1940 ο θάνατος της αδελφής του Ιωάννας έγινε αφορμή για να γράψει την πρώτη του ποιητική συλλογή Τα μοιρολόγια.
Πήρε μέρος στη Μάχη της Κρήτης, από την οποία εμπνεύστηκε τις Δώδεκα μέρες, και ήταν κορυφαίο στέλεχος της ΕΠΟΝ (με το όνομα Μαλέας) στην Εθνική Αντίσταση, περίοδο που σφράγισε το λογοτεχνικό του έργο.
Πρωτοστάτησε στο περιοδικό «Ξεκίνημα» του Εκπολιτιστικού Ομίλου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και αργότερα ίδρυσε περιοδεύοντα θίασο στο Βουνό (Δυτική Μακεδονία).
Παντρεύτηκε την Αλκμήνη Σιμώτα και απέκτησαν δυο παιδιά.
Έζησε και δικηγόρησε στις Σέρρες, την αγαπημένη του πόλη, όπου ανέπτυξε πλούσια κοινωνική και πολιτιστική δράση και δημιούργησε το τεράστιο (47 τίτλοι) συγγραφικό έργο του, ιστορικό, ποιητικό, πεζογραφικό, θεατρικό και πλήθος άρθρων σε περιοδικά και εφημερίδες.
Ασχολήθηκε με τη ζωγραφική.
Τα περισσότερα θεατρικά του έργα παρουσιάστηκαν επί σκηνής.
Μέρος των ποιημάτων του μελοποιήθηκε.
Η τηλεόραση του αφιέρωσε εκπομπές.
Ο ίδιος και το έργο του τιμήθηκαν στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Πέθανε στις 12 Μαρτίου 1998.
Η πόλη του τον τίμησε δίνοντας το όνομά του σε κεντρική πλατεία, όπου στήθηκε ο ανδριάντας του.
ΑΓΓΕΛΗΣ ΒΛΑΧΟΘΑΝΑΣΗΣ
Ο Αγγελής Βλαχοθανάσης του Δημητρίου, ήταν Έλληνας δικηγόρος και πολιτικός, ο οποίος υπηρέτησε ως βουλευτής στην Εύβοια.
Πατέρας του ήταν ο Δημήτριος Βλαχοθανάσης και θείος του ο γιατρός και βουλευτής Κωνσταντίνος Βλαχοθανάσης, ο οποίος είχε αναπτύξει έντονη φιλανθρωπική δράση και είχε ονομαστεί «θεός της Εύβοιας» από τον Εμμανουήλ Τσουδερό, λόγω του έντιμου βίου του και της αλτρουιστικής του δραστηριότητας.
Γεννήθηκε στις 14 Μαρτίου 1923 στα Καμάρια της Ιστιαίας.
Σπούδασε νομικά και άσκησε τη δικηγορία.
Από το 1958 έως το 1971 άνηκε πολιτικά στο χώρο του Κέντρου.
Εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής Ευβοίας με την Ένωση Κέντρου το 1961 και επανεξελέγη το 1963 και 1964.
Μετά τη Μεταπολίτευση, επέστρεψε στην ενασχόληση με τα κοινά και πολιτεύτηκε με την Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις (μετέπειτα ΕΔΗΚ), χωρίς να εκλεγεί βουλευτής, καθώς στις εκλογές του 1974 συγκέντρωσε 4.537 ψήφους.
Το 1981 εξελέγη βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία, λαμβάνοντας 7.567 ψήφους. Επανεξελέγη βουλευτής για τελευταία φορά με τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του 1985 (με λίστα), υπηρετώντας έως το 1989.
Τα τελευταία χρόνια έζησε στην Αθήνα, όπου και απεβίωσε στις 12 Μαρτίου το 2003.
Κηδεύτηκε από τον ιερό ναό Αγίου Κωνσταντίνου και Ελένης, στο νεκροταφείο Ζωγράφου.
Κατέλειπε τη σύζυγό του, Ευαγγελία και δύο κόρες, όπως και εγγόνια.
ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΗΣ
Ο Σταύρος Κουγιουμτζής ήταν Έλληνας συνθέτης και στιχουργός.
Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες συνθέτες.
Γεννήθηκε στις 22 Ιουλίου 1932 σε έναν προσφυγικό καταυλισμό στο Επταπύργιο, κοντά στις φυλακές του Γεντί-Κουλέ.
Μικρασιάτης στην καταγωγή, έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη Θεσσαλονίκη, την πόλη που τόσο αγαπούσε.
Μπήκε στο χώρο της μουσικής σε ηλικία 15 ετών, με σπουδές στη Σχολή πιάνου του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης.
Το 1952, για λόγους βιοπορισμού, αρχίζει να εργάζεται ως πιανίστας σε νυχτερινά κέντρα της Θεσσαλονίκης.
Έγραψε το πρώτο του τραγούδι «Περιστεράκι» το 1960 με το οποίο συμμετείχε στο Φεστιβάλ του ΕΙΡ, με ερμηνεύτρια τη Ζωή Κουρούκλη.
Γράφει την επιτυχία «Μη μου θυμώνεις μάτια μου», που ερμηνεύει αρχικά η Χορωδία Φ.Ε.Μ. και στη συνέχεια ο Γιάννης Πουλόπουλος, όπως και το «Αν δεις στον ύπνο σου ερημιά» και ξεκινά συνεργασίες με μεγάλα ονόματα της τότε μουσικής σκηνής όπως η Καίτη Χωματά και ο Γιάννης Βογιατζής.
Το 1966 εμφανίστηκε και στο χώρο του θεάτρου, γράφοντας μουσική για το «Το ταξίδι» του Γιώργου Θέμελη στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδας, σε σκηνοθεσία Ευγένιου Σπαθάρη.
Μετακόμισε στην Αθήνα το 1967 για να συνεργαστεί με τη δισκογραφική εταιρεία ΜΙΝΟΣ και με τους τότε ανερχόμενους τραγουδιστές Γιώργο Νταλάρα, Χαρούλα Αλεξίου, Γιάννη Καλατζή και Γιάννη Πάριο.
Αυτή την περίοδο έγραψε τα σημαντικότερα τραγούδια της σταδιοδρομίας του. Αν και στιχουργός ο ίδιος, συνεργάστηκε με σπουδαίους στιχουργούς όπως το Μάνο Ελευθερίου, Σώτια Τσώτου, Μ. Μπουρμπούλη, Λευτέρη Παπαδόπουλο και ποιητές σαν τον Γ. Θέμελη, Ντ. Χριστιανόπουλο, και Κώστα Βάρναλη.
Αργότερα συνεργάστηκε με μια σειρά άλλων μεγάλων ερμηνευτών όπως το Γιάννη Πάριο, την Άννα Βίσση, το Γιάννη Μπογδάνο, τον Αντώνη Καλογιάννη, το Γιάννη Καλατζή και την Ελευθερία Αρβανιτάκη σε μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της, το «Κόκκινο φουστάνι».
Ακολούθησε μια σιωπή 11 ετών, κατά τη διάρκεια των οποίων επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη από το 1988.
Με πρόταση του Γιώργου Νταλάρα, επανήλθε στο προσκήνιο το 1998, με καινούργια κομμάτια βασισμένα στη βυζαντινή παράδοση, που ηχογραφήθηκαν στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με τον Νταλάρα και την Αιμιλία Κουγουμτζή και συνοδεία χορωδίας, με τον τίτλο «Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων».
Η τελευταία του δισκογραφική παρουσία το 2001 ήταν το "Έβρεχε ο κόσμος" με 11 τραγούδια που έγραψε για την κόρη του, Μαρία Κουγιουμτζή και τον Γιώργο Χριστοδούλου.
Απεβίωσε στις 12 Μαρτίου 2005 στην Καλαμαριά, στα 72 του χρόνια, από ανακοπή καρδιάς.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΜΑΡΔΑΝΗΣ
Ο Χρήστος Σιμαρδάνης ήταν Έλληνας ηθοποιός και εκφωνητής.
Γεννήθηκε στις 21 Μαρτίου 1957 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και έζησε εκεί μέχρι 6 ετών.
Σπούδασε υποκριτική στο Central School of Speech and Drama στο Λονδίνο. Είχε δηλώσει πως είναι άθεος, ομοφυλόφιλος και ψηφοφόρος του ΚΚΕ.
Απεβίωσε από καρκίνο σε ηλικία 60 ετών στις 12 Μαρτίου του 2018 στην Αθήνα.
Συμμετείχε σε δεκάδες κινηματογραφικές και τηλεοπτικές παραγωγές, αλλά υπήρξε δραστήριος και στο θέατρο.
Μεταξύ άλλων έγινε εξαιρετικά γνωστός για τις εκφωνήσεις που πραγματοποίησε σε διαφημιστικά μηνύματα στην τηλεόραση και το ραδιόφωνο.
Επί 19 χρόνια (μέχρι το 2012) ήταν η χαρακτηριστική φωνή των διαφημιστικών μηνυμάτων προγράμματος του τηλεοπτικού σταθμού Mega, ενώ εκφώνησε και εκατοντάδες διαφημιστικά προώθησης προϊόντων.
Επίσης είχε φιλανθρωπική δραστηριότητα και πραγματοποίησε αφιλοκερδώς την εκφώνηση πολλών μηνυμάτων κοινωνικού χαρακτήρα.